Tougather vs. Notion: waar elk van beide wint

Read this page in English

Waar Notion wint

We beginnen bij wat je inlevert; een vergelijking zonder verlies is een advertentie.

Databases, relaties en rollups

Dit is de echte. Een relatie koppelt in Notion twee databases, een rollup leest via die koppeling een waarde terug, en dezelfde rijen verschijnen als tabel, bord, agenda of galerij. Dat bestaat hier niet. Een tabel is bij Tougather een spreadsheettabel: acht kolomtypes — tekst, getal, bedrag, percentage, datum, vinkje, keuzelijst en formule — met sorteren, filters, voorwaardelijke opmaak en validatie per kolom, en één weergave: het raster. Kanban bestaat wel, maar als sjabloon met plakbriefjes op het bord, niet als tweede weergave van je rijen. Het dichtst bij een relatie komt een formule die een andere tabel in leest, en die is slechter in precies waar relaties goed in zijn: van het ene record naar het andere springen en weer terug.

Een sjablonenbibliotheek van jaren

De templates van Notion zijn het werk van duizenden anderen, en voor een deel van de lezers hier is dát het product. Tougather levert zes projectsjablonen en zes bordsjablonen, plus wat je zelf opslaat. Zes is geen bibliotheek.

Delen dat al goedgekeurd is

Notion deelt per persoon, per groep en per gast, en publiceert een pagina als webadres. Tougather deelt per link, en het document reist mee ín het URL-fragment: het stuk achter de # dat browsers nooit naar een server sturen. Dat maakt zo'n link tegelijk echt privé en echt onherroepelijk — wie de link heeft, heeft het document. Er is wel een beheerkant, maar die werkt alleen tegen een echte database; staat er geen, dan geeft elke aanroep uitleg terug in plaats van te doen alsof.

Apps en een API

Notion heeft desktop- en mobiele apps en een API waar een hele koppelindustrie op draait. Hier is er een installeerbare PWA en verder niets natives — geen React Native, Capacitor, Expo, Electron of Tauri in package.json. De vier API-routes gaan over AI, afrekenen, de samenwerkingsrelay en configuratie; via geen daarvan leest een ander programma je project.

Een formulemotor, geen formule-eigenschappen

Een formule in Notion is een uitdrukking over de eigenschappen van één rij. Nuttig, en geen spreadsheet: er is geen cel om naar te wijzen, dus geen B2, geen rechthoek, en geen manier om “deze kolom, veertig rijen ver, in die andere tabel” te zeggen zonder dat er al een relatie ligt.

Aan deze kant staat een raster met 167 functies in één bibliotheek: rekenen, aggregaten, logica, voorwaardelijke aggregaten, opzoeken, tekst, datums, typecontroles, financieel en statistiek. Adressering gaat via A1, en doorvoeren houdt vast wat je vastzette: =B$2*$C2 blijft overal staan zoals je het schreef, omdat de herschrijving over je eigen brontekst gaat, dus spaties en hoofdletters komen terug zoals je ze typte. Elke tabel in een project is ook een blad, dus Kosten!B2:B40 en [Kosten]![Bedrag] wijzen naar andere tabellen in hetzelfde document. Een cel die wordt opgevraagd terwijl hij nog berekend wordt, geeft #CYCLE! terug in plaats van je tabblad te laten hangen.

Negen functies ontbreken met opzet, elk met een reden erbij in plaats van een #NAME?: RAND, RANDBETWEEN, UNIQUE, SORT, FILTER, TRANSPOSE, INDIRECT, OFFSET en VBA. Vier daarvan hebben een spill-model nodig dat er niet is, twee bouwen tijdens het rekenen een verwijzing op en zouden de cyclusbewaking blind maken, en macro's zijn geweigerd met een argument: iets over elke rij herhalen is wat een formulekolom al doet. Zoek je vooral rekenwerk, dan is als je vooral een spreadsheet zoekt de betere vergelijking.

Slides, en een tweede scherm

Notion heeft geen slides-editor. Mensen bouwen hun deck uit Notion-pagina's en zetten dat schermvullend, of ze stappen over naar Google Presentaties. Hier is een deck een bloktype in hetzelfde project als je tekst en je tabel, met een stramien dat logo, voettekst, slidenummers en achtergrond doorgeeft aan elke slide die er niet uitstapt. Opbouw gaat per opsommingsteken, per object, allebei of niet — dat is het hele animatiemodel, want alles wat uitgebreider is moet je bedienen terwijl je ook staat te praten.

De presentatorweergave is een tweede venster met je notities, een klok die je start en reset, en de slide die eraan komt. Het venster dat de zaal ziet blijft de baas over de positie en het presentatorvenster stuurt alleen verzoeken, dus de twee schermen kunnen elkaar niet tegenspreken. Weet vooraf wat de grens is: dit loopt over BroadcastChannel, dus twee vensters van dezelfde browser op één machine. Decks lezen en schrijven .pptx met sprekersnotities, al laat een import thema, afbeeldingen, positionering en animaties bewust vallen. Zoek je eerst de inhoud van je slides, dan helpt een deck maken zonder slides-editor.

Een pagina die je kunt inleveren

Een Notion-pagina is een webpagina: hij is zo lang als hij is, en papier komt er achteraf bij. Maar een scriptie of een adviesrapport is eerst pagina-vormig, en dat staat meestal letterlijk in het beoordelingsformulier: A4, 2,5 cm marges, paginanummer rechtsonder. Daarom is er hier een pagina-instelling: A4, Letter of Legal, staand of liggend, marges in millimeters, paginanummers in de voettekst of de koptekst. De helft daarvan werkt bij printen vanuit de browser en de code zegt welke helft. Formaat, oriëntatie en marges gaan via @page; kopteksten, voetteksten en paginanummers werken bij printen vanuit de browser helemaal niet, want CSS-marginboxen zijn in geen enkele browserengine geïmplementeerd. Die gaan de Word-export in.

Die Word-export is echte OOXML: voetnoten die Word op de pagina zet, w:ins- en w:del-wijzigingen die het kan beoordelen, een koptekst met een paginaveld en een inhoudsopgaveveld. Andersom leest het .docx en komen bijgehouden wijzigingen binnen als voorstellen die je accepteert of weigert. Daaromheen: genummerde voetnoten, een inhoudsopgave die wordt afgeleid en niet opgeslagen, en bronvermelding in APA 7, MLA 9, Chicago en Harvard. De gaten zitten in dezelfde hoek: exporteren naar pdf is window.print() in een schoon venster en geen gegenereerd bestand, formules komen als LaTeX-broncode in Word terecht en niet als OMML, en pdf importeren kan helemaal niet.

Geen account, geen server

Bij Notion begint alles met een account. Hier heeft de gratis versie geen login: je opent de app en je werk gaat de lokale opslag van deze browser in. Niemand kan het lezen, wij ook niet, want er is geen plek om het te lezen — en precies diezelfde zin is het risico, want er is geen back-up en je browsergegevens wissen is je werk wissen.

Daar staan drie dingen tegenover: de app vraagt de browser om permanente opslag, hij schat hoeveel ruimte er over is, en hij exporteert één back-upbestand met elke opslag plus de lettertypen en afbeeldingen uit IndexedDB. De grens is gemeten en niet geschat: 50.000 rijen is 3,4 MB en opent in 0,56 s, en 100.000 rijen wordt geweigerd omdat de browseropslag vol is. Offline werken volgt hieruit in plaats van dat het er los op zit — zie wat Notion offline wel en niet kan.

Naast elkaar

Wanneer is Notion vervangen zinnig?

Eerst wanneer niet. Als vervanger voor Notion kost dit je in deze gevallen echt iets:

• Je werkruimte draait op gekoppelde databases. Relaties en rollups hebben hier geen equivalent.
• Je bekijkt dezelfde rijen als bord én als agenda. Er is hier één weergave: het raster.
• Je begint elk project vanuit een template uit de bibliotheek.
• Een ICT-afdeling moet het goedkeuren, of mensen buiten je team hebben toegang per persoon nodig.
• Je leunt op de API, op de mobiele app, of op tools die naar Notion synchroniseren.

Waar het wél past is smaller: één document met cijfers waarmee je kunt rekenen, slides die je echt kunt presenteren en een pagina die je echt kunt inleveren, zonder account en zonder verbinding. Een scriptie met de resultaten en de verdediging erin, of een mkb-rapport dat als .docx de deur uit moet. Is je vraag breder dan deze twee tools, dan staan alle vergelijkingen bij elkaar, waaronder Google Workspace vergeleken.

Veelgestelde vragen